Jak zmiany pór roku wpływają na intensywność żerowania ryb?

Nie od dziś wiadomo, że każda zmiana pogody wpływa na każdy żywy  organizm. Prawidłowość ta dotyczy również ryb, gdyż nie są one zdolne do utrzymania stałej ciepłoty ciała.
Wiele osób, które interesuje się wędkowaniem, kieruje się w swojej przygodzie Kalendarzem Brań, który jest jednak dość ogólny, zwłaszcza na polskie warunki pogodowe. Inne warunki można, bowiem spotkać na terenach podgórskich, których u nas dostatek, inne natomiast w rejonie równin środkowej Polski, czy w rejonie Bałtyku. Kalendarz jest natomiast uśrednieniem warunków. Jego twórcy uwzględnili wiele czynników, które wpływają na żerowanie ryb. Na ich obliczenia wpływały pory roku, temperatury, jakie w nich występują, fazy księżyca. Na jego konstrukcję ogromny wpływ miał również fakt, iż dziko żyjące ryby nie każdego roku mają takie same warunki do rozrodu. Możemy, bowiem zauważyć rok okonia, płotki czy szczupaka. Nadmierna populacja danego gatunku w danym roku, sprzyja rozwojowi innego gatunku w roku następnym. Można, zatem wyliczyć szereg czynników, którymi kierowali się twórcy kalendarza brań. W każdym bądź razie wszystkie źródła wskazują na potrzebę prowadzenia obserwacji. Każde zjawisko ma, bowiem ogromny wpływ na intensywność żerowania ryb.pory-roku-zerowanie-ryb-1

Wraz ze zmianą pór roku zmienia się ilość danego pokarmu dla ryb. Zmienia się również roślinność zbiorników wodnych, a co za tym idzie zawartość tlenu w wodzie, jej przejrzystość czy dostępność linii brzegowej. Ryby szybko muszą odpowiadać na takie zmiany. Oprócz zmian w przyrodzie, naturalnymi są również zmiany biologiczny w tym przede wszystkim tarło. Toteż tradycyjny podział kalendarza na cztery pory roku już nie wystarcza. Potrzebne są zmiany uwzględniające zmiany, jakie zachodzą w ciągu roku w życiu ryb.

Można w nim wyróżnić aż dziesięć okresów: przedtarłowy, tarłowy, potarłowy, wczesnego lata, szczytu letniego żerowania, późnego lata,pory-roku-zerowanie-ryb-2 wczesnej jesieni, wyrównania temperatury, chłodnej wody, zimy (pokrywy lodowej). Zmiany sezonowe wpływają na wszystkie gatunki ryb inaczej. Jedne rozpoczynają tarło nieco wcześniej, inne później, jedne są aktywne podczas zimy, inne natomiast zapadają w letarg. Różnice te są oczywiście naturalne. W każdym z tych okresów większość gatunków ryb zachowuje się podobnie, występują jednak nieliczne przypadki, które nie dają się wpasować np. miętusy. Takie wyróżnienie okresów, pozwala na wykrycie różnic, niezbędnych do odkrycia siedlisk ryb w danym okresie. Ten, kto pozna te różnice szybciej odnajdzie cenne trofea.

W pierwszym z wymienionych okresów, okresie przedtarłowym, przyroda budzi się do życia. Woda powoli się ociepla, pojawia się pierwsza roślinność, a ryby są już gotowe do rozrodu, szykują się, zatem do poszukiwania tarlisk. Niektóre gatunki ryb, jak szczupak czy płoć, robią to zaraz po zejściu pokrywy lodowej. W tym właśnie okresie ryby zmieniają swoje miejsce pobytu, tak by dotrzeć do swoich tarlisk. Okres ten trwa od kilku dni do nawet kilkunastu tygodni. Jego koniec wieńczy początek tarła. Jest to okres, w którym ryby intensywniej żerują, są, zatem skupione s w stada, łatwo je odnaleźć i co za tym idzie także łowić.

Kolejnym okresem jest tarło. Jest to dla ryb okres najważniejszy. Cała ich uwaga skupia jest, bowiem na tym by mieć potomstwo. Toteż żerują bardzo słabo, lub też wcale. Jedne gatunki ryb odbywają w płytkiej wodzie, gdy jej temperatura osiągnie 6 – 10 st. C, inne natomiast robią to dopiero wtedy, gdy woda będzie miała 15 st. C, a roślinność bujnie się rozwinie. Są to gatunki ryb, które składają ikrę tylko raz, tarło występuję zaś dosyć krótko.

Samice zazwyczaj opuszczają miejsce tarła zaraz po złożeniu jaj. Samce z kolei zostają tam trochę dłużej, czekając na następne samice. Są również ryby, które składają ikrę więcej razy. U nich tarło przedłuża się do 3 – 4 tygodni (liny, karasie) lub nawet 3 – 4 miesięcy (cierniki). W przerwach pomiędzy tarłem ryby żerują słabo. Tarło zostaje wydłużone również wtedy, gdy temperatura wody zbytnio się obniży. Wtedy ryby je przerywają. Jeżeli niekorzystna pogoda nie trwa zbyt długo, po zmianie przestępują do niego ponownie. Tarlisko jest doskonałym miejscem do łowienia, świeżo złożona ikra to łakomy kąsek dla wielu ryb drapieżnych, które chętnie tam żerują.

pory-roku-zerowanie-ryb-3

W okresie potarłowym ryby są wyczerpane trudami rozrodu. Spływają z tarlisk i odpoczywają w miejscach, które zapewniają im spokój. Okres ten trwa zazwyczaj krótko i jest w dużej mierze uzależniony od pogody, gatunku ryb, a nawet płci, gdyż samce szybciej dochodzą do siebie niż samice. Nie jest to zatem prosty czas dla wędkarzy. Ryby są wówczas w drodze, gdyż szukają schronienia, albo już się tak ukrywają. Są bardzo osłabione i gorzej reagują na przynęty, zwłaszcza prowadzone zbyt szybko. Większe szanse dają wówczas wędkarzowi wszelkie przynęty naturalne.

Okres wczesnego lata to okres przejściowy i najczęściej bardzo krótki, który łączy wiosnę i pełnię lata. Rozpoczyna się wówczas, gdy, woda osiągnie temperaturę 15 – 20 st. C. Trwa zazwyczaj 2 – 3 tygodnie, ale nadejście upałów może go skrócić do kilku dni. To okres pełnego rozkwitu roślinności. Występuje wówczas również ogromna ilość drobnych zwierząt. Ryby nie mają, zatem żadnych problemów ze zdobyciem pokarmu, są, więc aktywne.  Gatunki wszystkożerne (np. płocie, klenie, jazie, wzdręgi) zjadają coraz więcej roślin.

pory-roku-zerowanie-ryb-4W okresie pełni lata temperatura wody przekracza 20 st. C. Okres ten trwa krótko, od ok. 2 do 3 tygodni.
W jeziorach tworzone są warstwy, czyli stratyfikacja wody,. Powierzchnia wody grubości kilku metrów jest bardzo mocno ogrzewana i jednocześnie najlepiej natleniona. To doskonałe warunki do rozwoju planktonu roślinnego i zwierzęcego, toteż jest to miejsce, w którym gromadzi się najwięcej ryb. Niżej znajduje się termoklina (warstwa szybkiej zmiany temperatury), a pod nią warstwa wody najchłodniejszej. Zwiększona ilość pokarmu, wpływa na aktywność ryb i sprzyja obfitym połową. Dużo pokarmu dostaje się również do wody z lądu, toteż ryby często podchodzą do powierzchni, gdzie znajdują owady czy nasiona roślin. Drapieżniki można spotkać w płytkiej wodzie do 3 metrów. Najlepsza pora do wędkowania to świt i zmierzch, Można również łowić za dnia, kiedy niebo jest zachmurzone.

W okresie późnego lata woda przy powierzchni jest nadaj mocno nagrzana, jej temperatura może przekraczać 25 st. C. Okres ten trwa od 8 do 10 tygodni. Aby się ochłodzić ryby schodzą w pobliże niższej warstwy termokliny, gdzie jest wystarczająca ilość powietrza. Wędkowanie w tym okresie utrudnia również zakwit glonów i obfitość dostępnego rybom pokarmu. Drapieżniki, zwłaszcza szczupaki i okonie, szukają miejsc przy dnie, gdzie temperatura wody spada do 15 st. C. Jest to dla nich granica komfortu. Tylko ciepłolubne sumy, karpie, wzdręgi, sumiki karłowate oraz drobnica wolą nagrzane płycizny. Przygodom wędkarskim w tym okresie sprzyja przejście chłodnego frontu lub silnych i zmiennych wiatrów. Stabilna pogoda bez względu na temperaturę pogarsza żerowanie. Ryby są jednak zawsze aktywne, gdyż wysoka temperatura przyspiesza im przemianę materii, więc szybko trawią i szybko głodnieją.

Wraz z okresem wczesnej jesieni nadchodzą chłody. Temperatura wody przy powierzchni spada do 10 – 15 st. C. Po takiej zimnej dosyć nocy ryby intensywnie żerują, często szukają pokarmu aż do zachodu słońca. Ryby spokojnego żeru żerują w dzień na płyciznach, bo teraz następuje tu drugi szczyt rozwoju drobnych zwierząt bezkręgowych (pierwszy był w okresie wczesnego lata). Poranne żerowanie rozpoczynają na płytkiej wodzie, na głębszą przenoszą się dopiero około południa. Za rybami żerującymi przy brzegu podążają drapieżniki. To, zatem doskonały moment dla wędkarzy, pora łowienia okazów. Jest to okres bardzo dobry dla wędkarzy, pora łowienia okazów. Kiedy temperatura wody spadnie poniżej 10 st. C, roślinność zaczyna już obumierać. Ryby natomiast przenoszą się głębiej.

W okresie wyrównania temperatury, temperatura w całym zbiorniku wyrównuje się. Okres ten trwa krótko, choć w przypadku dużych zbiorników wodnych, może on potrwać nawet kilka tygodni, Ryby żerują kapryśnie, w sposób niedający się przewidzieć, więc łowienie nie przynosi rewelacyjnych wyników.

Po wyrównaniu temperatur wód powierzchniowych i przydennych następuje okres chłodnej wody. Ten proces wyrównywania temperatur kończy się, gdy jej powierzchnię pokryje lód. Większość białych ryb żeruje teraz słabo, bo w niskiej temperaturze potrzebują mniej pokarmu. Natomiast drapieżniki, zwłaszcza duże, żerują bardzo intensywnie, ale trudno przewidzieć gdzie. W jednych miejscach biała ryba już teraz przenosi się w głębiny, a szczupaki i sandacze idą za nią. W innych natomiast pozostaje na płyciznach i właśnie tam trzeba szukać drapieżników. Nie wiadomo natomiast, dlaczego właśnie tak się dzieje.
Ostatnim okresem jest okres zimy. Jest to najmniej poznany dotychczas okres w życiu ryb. Rozpoczyna się, kiedy powierzchnia zbiornika zamarznie, a kończy, kiedy lód ustąpi. Wiele ryb żeruje wówczas aktywnie, choć słabo  (sieja, stynka, okoń, szczupak, płoć). Taki połów może dać dobre wyniki. Inaczej jest natomiast łowieniem innych gatunków ryb, które skupiają się w większe stada i przeczekują ten niesprzyjający okres, wykazując niewiele aktywności. Ryby te kierują się w głębsze warstwy niż w poprzednich, cieplejszych okresach.

 

Źródło zdjęcia: flickr.com

Odpowiedz na ten artykuł

Kontakt

Masz pytania? Wątpliwości? Propozycje współpracy? Napisz do nas - odpowiemy.

Sending

© Podbierak.pl, Serwis Wędkarski od 2004 roku.